الصّحه كاملا نابود نموده و اكنون در خاك تابناك كعبة اللّه به هيچ‌وجه اسبابى نيست كه حما و علل سائره را علّت بشود . نصيحت حجّاج چون لازم است كه اكل و شرب و خواب و بيدارى و حركات و سكنات انسان موافق عادت و طبيعت مملكتى باشد كه به آب و هواى آنجا پرورش يافته و [ به آب و هواى آنجا ] بزرگ شده است ، لهذا شخص كه از موالد و وطن خويش مفارقت كرده و مخصوصا به جانب حجاز احرام بند اعزاز مىشود بايد اسباى را تهيه كند كه وجود خود را از مخاطرات مهلكه برهاند و در وطن خود وجود خويش را هر قسم كه عادت داده است در مدّت سياحت هم آن‌طور گذراندن نمايد كه تبدّلات و تغييرات ظاهرهء ضروريه وجود او را نيازرده و به ناخوشيهاى و خيم دچار نكند . چون بعضى از اهالى بلاد بارده اين ملاحظات را ندارند لهذا در نقطهء مقدسهء حجاز به انواع علل و امراض گرفتار شده بالطبع از شرف زيارت برخى از اماكن مسعوده محروم مىشوند . چون مسافرين به نيت سياحت قطعه‌اى از وطن خويش درآمده‌اند كه ابدا آنجا را نديده‌اند ، بناء عليه در بحر و برّ از بىمناسبتى سرما و گرما شدّت و ضعف خواب و بيدارى بكلّى بىراحت و حضور مىمانند ، مخصوصا در باب اطعمه زحمت زياد كشيده و در امر مهمّ حفظ الصّحه عاجز مىشوند . اين حالت در وجود انسان تبدّلات عظيمه را باعث شده معده و مزاج را افساد و اخلال مىكند ؛ زيرا كه هركس موافق طبيعت بلدهء خود نشست و برخاست نموده و اكل و شرب مىنمود در اين راه حرارتى را خواهد ديد كه در مملكت خود نديده و سى منزل على التمادى پنير و زيتون خواهد خورد . اگرچه بديهى است حجّاج هنگام وصول به مكّهء مكرمه و مدينهء منوّره از جيادت و صفوت هوا استفاده خواهند كرد ؛ ولى چون به طبيعت و هواى خطهء حجاز اطلاعات سابقه ندارند يحتمل عبادت فوق العاده و اكل اطعمه و ميوه‌هاى مختلف مىتواند براى حاجيان مخاطرات زياد تدارك كند . اگرچه به واسطهء آثار صحيحه و اخبار متواتره ثابت است كه